Page 33 -

ิ
์
ิ
ื
โครงการหนังสออเล็กทรอนกสด้านการเกษตร เฉลมพระเกียรตพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ิ
ิ

ยับยั้งการเจริญของ R. solani สาเหตุของโรคกาบใบแหงของขาว ในขณะที่ W. anomalus DMKU
SPS6-1 และ Rhodotorula taiwanensis 3 สายพันธุ (DMKU SPS81, DMKU ESS9-3 และ DMKU

SPS9-2) ยับยั้งการเจริญของ C. lunata ซึ่งเปนสาเหตุของโรคเมล็ดดางของขาว สวน
บทที่ 1 Hanseniaspora lindneri DMKU ESS10-9 และ Scheffersomyces spartinae DMKU SPS9-3 ยับยั้ง

การเจริญของ Pyricularia grisea สาเหตุของโรคไหมของขาว ในขณะที่ P. laurentii 4 สายพันธุ
(DMKU-SPS15-1 DMKU-ESS11-2 DMKU-ESS8-2 และ DMKU-ESS6-4) ยับยั้งการเจริญของ

Phytophthora palmivora สาเหตุของโรครากเนาและโคนเนา (rot disease) ของทุเรียน

(Satianpakiranakorn et al. 2020)

ตัวอยางยีสตปฏิปกษซึ่งสามารถยับยั้งราที่เปนกอโรคพืชและโรคหลังเก็บเกี่ยวพรอม

แหลงที่มาแสดงในตารางที่ 1.1, 1.2 และ 1.3

เกณฑสำหรับการคัดเลือกปฏิปกษในอุดมคติ

เกณฑการคัดเลือกยีสตปฏิปกษเพื่อใชเปนตัวควบคุมทางชีวภาพ คือ ยีสตปฏิปกษ ควรมี

พันธุกรรมที่เสถียรเปลี่ยนแปลงยาก ตองการสารอาหารนอย มีประสิทธิภาพในสภาพแวดลอมที่

ไมเหมาะสม และมีประสิทธิภาพตอรากอโรคหลายชนิดบนผลไมหลายชนิด นอกจากนั้น ควรมี

ศักยภาพทางการคาที่ดี เชน ควรจะเจริญบนอาหารเลี้ยงเชื้อที่มีราคาไมแพง เก็บรักษาและใชงาย

และเขากันไดกับการใชวิธีทางกายภาพและวิธีทางเคมีอื่น ๆ เชน ในบรรยากาศที่ควบคุม อุณหภูมิสูง

หรือต่ำ และสารเคมีฆาราและสารกำจัดศัตรูพืช เพื่อใหมีความปลอดภัยในการใช ยีสตปฏิปกษที่ดี

ควรเปนมิตรกับสิ่งแวดลอม ไมเปนสาเหตุของโรคบนผลไมที่ตองการนำยีสตปฏิปกษไปใช ไมผลิต

เมแทบอไลตที่เปนอันตรายตอมนุษย เชน ไมสรางสารปฏิชีวนะหรือสารกอภูมิแพ และไมเปนสาเหตุ

ของโรคที่เกิดกับมนุษย กระบวนการแยกและคัดเลือกเปนขั้นแรกในการพัฒนาตัวควบคุม

ทางชีวภาพ (Dukare et al. 2018; Zhang et al. 2020) สวนใหญยีสตปฏิปกษแยกไดโดยตรง

จากแหลงที่อยูที่จะนำยีสตนั้นไปใชในการควบคุมทางชีวภาพ เชน ยีสตที่จะใชสำหรับการควบคุมโรค

หลังเก็บเกี่ยวที่เกิดกับผลไมมักแยกไดจากผิวผลไม (Fan et al. 2000; Jia et al 2013; Liu et al.

2011) แตยีสตเหลานี้อาจพบกระจายทั่วไปในธรรมชาติ เชน ใบไม รากไม น้ำทะเล ดิน แหลงอื่น ๆ

จนถึงปจจุบันมีรายงานการแยกและคัดเลือกยีสตปฏิปกษไดเปนจำนวนมาก (Into et al. 2020;

Khunnamwong et al. 2020; Konsue et al. 2020; Limtong et al. 2020; Satianpakiranakorn et al.

2020; Vero et al. 2013; Zajc et al. 2020) โดยยีสตปฏิปกษที่มีศึกษากันมาก เชน Candida spp.,

Cryptococcus spp., Metschnikowia spp., Rhodotorula spp., Wickerhamomyces spp. และพวก

24 การใชยีสตสำหรับการควบคุมทางชีวภาพโรคพืชและโรคพืชหลังการเก็บเกี่ยวที่เกิดจากรา